Nederlandse filosofen

 

Ad Verbrugge is een typisch Nederlandse filosoof. Nederlandse filosofen leven over het algemeen in de blijde veronderstelling dat het veelvuldig etaleren van kennis over wat oude filosofen zouden hebben gevonden de aandacht af kan leiden van het nihilisme en de ideeën-armoede in de eigen filosofie.

Ad Verbrugge’s filosofie kan bijvoorbeeld heel kort samengevat worden met zijn acte de présence afgelopen jaar bij de jongeren afdeling van het Forum voor Democratie van Thierry Baudet. Zijn ideeën gaan namelijk nauwelijks dieper dan die van Baudet. Dat zou niet zo’n probleem zijn als Verbrugge niet betrokken zou zijn bij mijn favoriete programma op de Nederlandse tv, het Filosofisch KwintetHet is nog even tandenknarsen tot het moment dat Clairy Polak hem er uiteindelijk uitgooit.

Een andere typisch Nederlandse filosoof is Bas Haring. Zijn ideeën armoede gaat zelfs zo ver dat hij nog het meest bekend is vanwege zijn pleidooi om niet te moeilijk te doen over het uitsterven van diersoorten omdat dat rationeel bezien helemaal geen probleem zou zijn. Vanwege zo iets basaals, als nota bene de ratio, dit soort onzin te berde brengen!

De leegte van dit soort mensen is zo overweldigend, dat zij echt alleen in Nederland als gerenommeerd filosoof gezien kunnen worden. In het geval van Haring is zijn volkomen ongevaarlijke karakter, omdat het volkomen ideeloos is, zelfs de allerbeste garantie voor succes in polderland Nederland. Bas is dan ook inmiddels zelfs professor – alleen niemand weet waarin!

Het wachten is tot er weer eens een echt grote filosoof opstaat – en waarom deze keer niet in ons kleine kikkerlandje? Ik zie een nieuwe lichting filosofen ontstaan, en zij zullen geen malse kritiek leveren op de gevestigde orde van gezapige paddestoelenfluisteraars en andere liefhebbers van redeneringen als schimmeldraden!

Eerlijkheid

Ik heb niet zo de behoefte om altijd eerlijk te zijn; om altijd de waarheid te spreken. Laat staan om over alle kennis te beschikken. Het enige doel voor ons, filosoof psychologen par excellence, is wijsheid. En die houdt heel vaak in dat we niet eerlijk zijn, niet de waarheid spreken en al helemaal niet over alle kennis willen beschikken. Echte wijsheid speelt zich af in een hoofd en in een hart en hoeft zich niet per se continu in afgeleide vormen als eerlijkheid, waarheid of kennis te uiten.

Wat ons onderscheid van de dieren om ons heen is onze wil tot waarheid, maar echte wijsheid is zo nu en dan niet te eerlijk te zijn over wat de waarheid is; deze niet te pas en te onpas te uiten. Het doseren van de waarheid in kleine scheutjes per keer is het beste advies wat we de Avant-garde, de vernieuwers pur sang, die veroveraars op het oorlogspad naar geestelijke rijkdom, kunnen geven.

De reden hiervoor is dat de waarheid zo hard, zo confronterend is. En dan vooral voor degenen zonder de gave van op inzicht gebaseerde visie. Wat deze talentlozen voor het leiden van de vooruitgang ook kenmerkt is hun vermogen om het inhoudelijke, de objectieve waarheid, de wijsheid dus, zonder enige gewetenswroeging te verwaarlozen. Weinig diep kunnen of willen nadenken leidt dan tot een slechte verzorging van de geest, wat zich uiteindelijk altijd heel duur betaald. Gesteld dat lichaam en geest één zijn en elkaar zowel positief als negatief kunnen beïnvloeden maakt lui nadenken uiteindelijk ook fysiek ziek.

En stelt u zich eens voor dat u op uw sterfbed ligt en altijd eerlijk bent geweest tegenover anderen – degenen met de intrinsieke behoefte zoveel mogelijk eerlijk te zijn zijn dat bijna nooit tegen zichzelf, daarvoor is hun angst voor de chaos in hun hoofd en hun onvermogen zorgvuldig na te denken te groot – hen altijd de waarheid hebt gezegd, kortom altijd het beestje bij uw naam genoemd hebt. Maar daar onvoldoende op inzicht gebaseerde visie voor had. Dan heeft u op zijn minst weinig vrienden gemaakt en in ieder geval niet bijgedragen aan het zo noodzakelijke creëren van waarde.

U heeft dan vooral uw eigen stilstaande perspectief op de waarheid uitgevent, zonder dat u in staat bent geweest dit perspectief met behulp van (het immers niet aanwezige) talent voor inzicht in wat wijsheid is, bij te schaven tot een steeds hoger niveau. Mogelijk bent u ook eerder gestorven doordat u te lui was om uw geest en dus uw lichaam gezond te houden met integer want zorgvuldig en dus dieper nadenken.

Een mens die tijdens zijn leven geen meerwaarde voor het ecosysteem aarde heeft weten te creëren ligt er op zijn sterfbed net zo armzalig bij als de gemiddelde middelmatige filosoof. Dat is de reden waarom we nog nooit een goed stuk van een Nederlandse grootheid in de filosofie als Bas Haring hebben kunnen lezen, omdat die zich slechts uitput in domme, onnadenkende, van de natuur volledig losgezongen ideeën zoals dat het niet erg zou zijn dat een diersoort als de Panda uitsterft. En dat noemt zichzelf filosoof! Dat zoekt niet naar wijsheid, maar naar de altijd weerbarstige feiten, naar kennis, naar eerlijkheid, kortom naar op nihilisme gebaseerde macht. Voorwaar een heel ander metier dan… filosoof. Bas Haring is veel eerder een politicus.

De filosoof-politicus Haring bevindt zich net als iedere andere politicus ook altijd in zulk onfris ruikend gezelschap, in het geval van Haring van types als Ad Verbrugge, die andere Nederlandse grootheid in de filosofie, die nu dan eindelijk volledig door de mand is gevallen als filosoof-politicus door zich naast voor omroep Human ook, en niet zonder enige oprecht gevoelde hartstocht, steeds actiever in te zetten voor zijn conservatieve ondergangsdroom, zelfs als dat bij het Forum voor Democratie van neofascist Thierry Baudet moet om het door hem – vanwege de uitgelezen mogelijkheid voor manipulatie – zo begeerde xenofobe, conservatieve deel van de jeugd te bereiken.

Ad Verbrugge’s carrière is het bewijs van mijn stelling dat slecht voorbeeld doet volgen, de voorzitter van het humanistisch verbond is niet voor niks weinig minder dan xenofobe fanaticus Boris van der Ham. Ja, dat moeten we D66 wel nageven; ze weet altijd feilloos de foute types te verleiden tot een politieke carrière ten dienste van een op papier sympathieke hoewel inmiddels volledig achterhaalde sociaal liberale ideologie. Met als resultaat allerhande misleide volgers zoals de zwaar overgewaardeerde ‘filosoof’ (politicus) Verbrugge.

Volgers die vervolgens teleurgesteld in de volgende charlatan tuinen – in het geval van Verbrugge een charlatan van het Forum voor Democratie. De xenofobe conservatieve fanaticus, oftewel het neoliberale kuddedier, wil immers niets anders dan geleid worden, als het laagste dier; en omdat zijn constitutie met zich meebrengt dat hij zelf geen talent heeft voor op inzicht gebaseerde visie, is hij niets anders dan het prooidier in de neoliberale kudde; voor de eerste de beste machtswellusteling waarin hij zich herkent – omdat die machtswellusteling en demagoog hetzelfde gebrek aan talent met zijn ongeduldig wachtende nieuwe volger deelt.

Laten wij dus niet meer verbaast zijn als de echt wijze mannen onder ons zich de komende tijd eens wat minder eerlijk gaan uitspreken over de almaar om zich heen slaande xenofobe gekte. Laten we hun milde ironie nu eens op waarde schatten en begrijpen, zodat zij niet gedwongen blijven na de zomervakantie de steeds xenofober wordende journalistiek, politiek en nu dus ook de gevestigde orde van filosoof-politici aan hun haren door de modder te slepen om het volk niet op het verkeerde been te laten zetten door de demagogen, de ondergangsdenkers in de neoliberale kerk. Daarvoor blijft het immers noodzakelijk een voorbeeld te stellen; door debat en polemiek. Maar dat laten zij binnenkort dus over aan die moedige anderen die hun kostbare energie hier nog aan kunnen verspillen.

De echte Avant-garde moet vervolgens verder, en hoger, willen vliegen. Als de gierzwaluw zal zij in een nieuw jaar in ieder geval een paar maanden lang naar zuidelijker sferen trekken. Om het grootste deel van haar kostbare tijd de vrije, hoge lucht in te kunnen ademen, steeds hoger, de zon bijna aanrakend, om zo als een positieve variant op Icarus haarzelf van de last van het aardse gekrakeel in Weird Duckistan te bevrijden, met nieuwe energie van de zon.

Maar het wordt ook tijd dat de xenofobe conservatieve fanatici de handschoen van hun eigen ontwikkeling gaan oppakken en eens voorzichtig omhoog gaan kijken naar die zon en die hoge droge lucht, die nog zonder gevaar voor beklemming ingeademd kan worden; naar de wijsheid die iedereen wenkt om haar te volgen – en die helemaal niet zo eng is als men denkt.

Daarvoor is het goede voorbeeld van de filosoof in ons nodig; door onze oogharen heenkijkend schetsen wij de mogelijke, betere wereld. En daarbij duwen we zo nu en dan, maar op steeds subtielere wijze, een heilig huisje om. Druppelsgewijs, om de steen langzaam, maar zeker, uit te hollen; met ironie in plaats van met een enigszins obsessieve vorm van eerlijkheid.